De strengere liquiditeitseisen onder Basel III hebben impact op banken die notional pooling aanbieden én, als gevolg daarvan, op ondernemingen die notional pooling inzetten en afnemen bij banken. Bedrijven kiezen voor notional pooling om inzicht te krijgen in hun wereldwijde financiële positie en om de renteopbrengsten over hun bankrekeningen te optimaliseren. Basel III maakt het aanbieden van notional pooling minder aantrekkelijk, waardoor bedrijven mogelijk moeten uitkijken naar alternatieven. Dit artikel bespreekt 3 alternatieven voor notional pooling.

De toekomst van notional pooling is onzeker doordat Basel III niet zonder meer toestaat dat banken hun liquiditeitsratio’s berekenen door het ‘netten’ van uitstaande balansen van rekeningen die deel uitmaken van de notional pool. Zodoende moeten banken hun ratio’s berekenen op basis van de bruto waarde van iedere individueel deelnemende rekening. Banken moeten extra liquiditeit aanhouden voor negatieve posities in de notional pool, omdat debetstanden leiden tot een onaantrekkelijke Risk Weighted Asset (RWA) voor de bank. Door middel van een afdwingbaar wettelijk compensatierecht kunnen bedrijven aan de bank aantonen dat het overkoepelende moederbedrijf eventuele ontstane schulden draagt. Voor veel bedrijven is dit compensatierecht niet haalbaar, omdat dit de nodige tijd, kosten en (lokale) juridische en fiscale kennis vereist.

Basel III kan er dus toe leiden dat banken alleen entiteiten in de pool toestaan indien er sprake is van een afdwingbaar compensatierecht. Een andere optie is dat banken de hogere kosten en risico’s doorberekenen in hun productaanbod van notional pooling aan bedrijven. Ook kunnen banken de kredietwaardigheid van het bedrijf mee laten wegen in hun keuze om notional pooling (selectief) aan te bieden. Kortom, voldoende redenen voor bedrijven om de keuze voor notional pooling te heroverwegen en de alternatieven op het gebied van cashmanagement en cash flow forecasting goed te volgen.

Alternatief 1 – Fysieke pooling

Net als notional pooling is fysieke pooling (of zero balancing) een cashmanagementtechniek die is bedoeld om de debet- en creditsaldi van deelnemende rekeningen met elkaar te combineren om zo het renteresultaat te optimaliseren. Het verschil tussen beide is dat er bij notional pooling geen fysieke overdracht van gelden plaatsvindt, omdat banken het renteresultaat berekenen over de totale virtuele saldostand. Bij fysieke pooling betalen entiteiten elkaar onderling, waardoor er interne schuldposities ontstaan. De onderneming moet de individuele standen van de onderliggende rekeningen dus zelf bijhouden. Het voordeel van fysieke pooling in vergelijking met notional pooling is de soepelere wet- en regelgeving in de meeste landen voor fysieke pooling.

Alternatief 2 – In-house bank

Een in-house bank is een structuur binnen een bedrijf dat financiële diensten uitvoert die doorgaans bij een commerciële bank passen. Onder meer het managen van intercompany leningen, uitvoeren van FX transacties, beheren van deposito’s en managen van liquiditeitsprocessen maken deel uit van dit dienstenpalet. Bij een in-house bankmodel houden de entiteiten van een bedrijf een bankrekening aan bij de in-house bank. Op die manier heeft de (treasury afdeling van een) onderneming beter zicht op de totale financiële positie van de onderneming en meer controle op het openen en sluiten van bankrekeningen, maar ook op de transacties die van en naar deze bankrekeningen plaatsvinden. Andere voor de hand liggende voordelen van een in-house bank zijn een beter werkkapitaalbeheer, meer cash concentratie, minder bankrekeningen, meer controle en efficiëntere processen. Een payment factory kan deel uitmaken van een in-house bank en activiteiten uitvoeren als het aanmaken, autoriseren, concentreren, verzenden en reconciliëren van betalingen. Een collection factory kan deze zelfde activiteiten uitvoeren ten aanzien van ontvangsten.

Alternatief 3 – Virtuele IBAN-rekening

Onder virtuele IBAN-rekeningen verstaan wij een model waarbij aan één fysieke (parent) IBAN rekening een hiërarchie van ‘virtuele IBAN-rekeningen’ wordt gehangen. De virtuele rekeningen vallen volledig onder beheer van het bedrijf en zijn bruikbaar in het externe betalingsverkeer. Op deze rekeningen vinden, binnen de bancaire omgeving, geen boekingen plaats en rapportages worden enkel via de fysieke rekening zichtbaar. Debiteuren gebruiken de aan hun toegekende virtuele IBAN bij het maken van de betaling, wat de onderneming een juiste matching en automatische reconciliatie oplevert. Bedrijven die virtuele IBAN-rekeningen inzetten in hun betalingsverkeer zijn in staat om hun cashmanagement te transformeren door het initiëren en ontvangen van betalingen en de reconciliatie daarvan. Het versterkt daarmee het concept van een in-house bank (payment/collection factory), omdat het voor de ontvanger van de betaling direct duidelijk is van wie het geld afkomstig is. Bovendien kan een bedrijf haar cashmanagement (en kosten) aanzienlijk vereenvoudigen, omdat er minder fysieke rekeningen nodig zijn.

Bas Kolenburg
Bas Kolenburg
Senior Consultant

Naar:

Artikelen Overzicht

Praat mee!

Kennisabonnement


Onze consultants

Lees ook: