• maas greenfield

De mobiliteitswereld kan een voorbeeld nemen aan de financiële wereld

2018-11-29T14:08:19+00:0020-08-2018|Mobility|

Schonere lucht en beter bereikbare steden staan hoog op de agenda van veel gemeenten. Zelf vinden we dit ook belangrijk, maar toch laten we de grootste vervuiler niet staan. Velen van ons stappen toch elke dag weer in de auto om naar het werk te rijden, met individueel belangrijke argumenten waarvoor de collectieve argumenten moeten wijken. Het gevolg is dat Nederland dicht slibt. In het eerste kwartaal van 2018 was de filezwaarte op alle A- en N-wegen ruim 25 procent hoger dan vorig jaar, aldus de ANWB. Eén van de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs is 30 procent minder uitstoot in 2030. De gemiddelde CO2 uitstoot per Nederlandse auto is in 2017 echter met 3,6% gestegen schrijft het NRC.

Nederland en de rest van de wereld staan voor een flinke uitdaging: er moet een transitie naar nieuwe mobiliteitsvormen op gang komen, om de bereikbaarheid van steden te verbeteren, de milieubelasting te verlagen en mobiliteit voor iedereen betaalbaar te houden (dat laatste wordt ook sociale inclusie genoemd).

Gedragsverandering

Zo’n transitie betreft voor een belangrijk deel een gedragsverandering bij consumenten. Gewoontes sluipen er al snel in, waardoor gedragsverandering niet makkelijk is. Voor verandering zijn eenvoud en gemak cruciale begrippen, die veelal nog belangrijker zijn dan de prijs. Daarom scoort autorijden zo goed. Het is ontzettend eenvoudig en gemakkelijk. Terwijl je voor het gebruik van verschillende mobiliteitsdiensten verschillende apps of passen moet hebben, met elk eigen betaalvoorwaarden en reistijden. De reis is niet één reis, maar een keten aan reizen met verschillende modaliteiten, met onduidelijkheden en onzekerheden. Maar stel dat er een manier is om die keten als één reis aan te bieden? Bijvoorbeeld één app of pas waarmee je alle mobiliteitsvormen kan gebruiken, zoals de deelauto, taxi, deelfiets, deelscooter, OV etc. Dan zou deze alternatieve reis toch een stuk aantrekkelijker worden en gedrag kunnen veranderen. Men zal niet massaal de auto laten staan, maar afhankelijk van de reis wel vaker de auto gemakkelijk kunnen inruilen voor reizen met alternatief vervoer.

Interoperabiliteit en de belofte van MaaS

Zo’n aanbod met één app of pas voor een keten aan mobiliteitsaanbieders heet Mobility as a Service (MaaS). En het feit dat de verschillende modaliteiten via één app of pas beschikbaar zijn, is het gevolg van interoperabiliteit van de diensten. Tot op heden is de totstandkoming van MaaS overgelaten aan marktwerking. Dit heeft tot nu toe weinig opgeleverd. Er zijn geen MaaS-partijen die een volledig interoperabel aanbod van diensten kunnen bieden. Er zijn serieuze MaaS-pilots gedaan, maar de daar geteste concepten zijn niet echt succesvol gebleken. Wie denkt dat hij wel succesvol is, moet zich afvragen hoeveel reizigers hij bedient.

Maar hoe?

MaaS vraagt om een andere marktordening, waarbij er een scheiding ontstaat tussen operator (wielen op de grond) en provider (aanbieder van diensten aan de klant). Er is een andere marktordening nodig waarbij de providers een totaalaanbod kunnen maken voor klantgroepen, zodat het aanbod aan de klantvraag voldoet. Veel van de bestaande aanbieders van vervoer vervullen de rollen van provider en operator tegelijkertijd en hebben een organisatie en een business die niet op een splitsing van rollen is ingericht. Veel businessplannen rekenen niet met deze marktordening en IT systemen van aanbieders zijn hier vaak niet op toegerust. Partijen zijn er dus helemaal niet klaar voor.

Greenfield

Gelijktijdig ontbreekt een specifieker kader, waarbinnen MaaS zich kan ontplooien. Er is geen nationaal beleid voor de vraag: hoe dan? Ondernemers die nieuwe producten voor MaaS willen ontwikkelen en hieraan geld willen besteden, hebben te maken met veel onzekerheden. Eigenlijk is MaaS op dit moment een greenfield.

Scheme

Enigma Mobility heeft in verschillende markten gekeken hoe daar partijen bij enigszins vergelijkbare problemen tot een goede oplossing zijn gekomen. Binnen de betalingswereld is een mooie best practice gevonden: het scheme-denken. Partijen die gezamenlijk één dienst aan een klant bieden, verbinden zich aan een scheme (denk aan pinnen bij een betaalautomaat of iDEAL voor online aankopen). In dat scheme zijn afspraken gemaakt die de gezamenlijke invulling van de dienst voor de klant garanderen. Binnen het scheme maken bedrijven afspraken over een uniform klantproces, ICT standaarden en voorwaarden, commerciële, operationele en juridische processen. Dit zouden MaaS-operators en providers ook moeten doen waarbij overheden faciliteren en stimuleren.

maas scheme

Conclusie

Een MaaS-wereld waarin we de klant echt ontzorgen en een gecombineerde reis eenvoudig en zorgeloos kunnen aanbieden, wordt hopelijk een serieus alternatief voor de eigen auto. Dit vereist nog wel de nodige stappen en het doorbreken van heilige huisjes in de mobiliteitsmarkt. Het scheme-denken zoals gebruikt in betalingsverkeer biedt daarbij een kader om stappen te maken.

Geschreven door Dirk-Jan de Haan en Nandi Oud

Dirk-Jan de Haan
Dirk-Jan de Haan
Executive Consultant

Naar:

Artikelen Overzicht

Praat mee!

Kennisabonnement


Onze consultants