De PAD stelt eisen aan banken gericht op consumenten zoals transparantie, bankwissel en toegang tot een basisbetaalrekening. Wat betekent dit voor banken?

De Payment Accounts Directive (PAD) is sinds 19 september 2014 van kracht en van toepassing op betaalrekeningen van consumenten. EU lidstaten moeten de komende twee jaar de richtlijn vertalen in nationale wetgeving. In de PAD gaat het om transparantie, wisselen van bank en toegang tot een basisbetaalrekening. Betaaldienstaanbieders moeten op kostenoverzichten en andere documenten standaard termen gebruiken voor betaaldiensten. De richtlijn spreekt van betaaldienstaanbieders, ook wel Payment Services Providers (PSP’s) genoemd. Daarmee gaat het dus niet alleen om banken maar ook om andere partijen die betaaldiensten aanbieden. De European Banking Association (EBA) zal, voor de 10 tot 20 meest gebruikte producten, definities opstellen waarna de lidstaten deze moeten omzetten in nationale wetgeving. Daarnaast moeten banken het voor consumenten makkelijker maken om van bankrekening te wisselen. PSP’s zijn onder andere verplicht hun klanten te helpen bij het openen van een bankrekening buiten het eigen land. Tenslotte dienen lidstaten te zorgen voor een vergelijkingsservice. Daarmee krijgen consumenten de mogelijkheid om diensten van PSP’s te vergelijken.

Tijdslijnen

De deadline voor SEPA is nog maar net verstreken of er dient zich alweer nieuwe regelgeving vanuit Brussel aan. Deze keer ligt de nadruk vooral op consumenten, daar waar het bij SEPA vooral de bedrijven betrof. De Payment Accounts Directive heeft betrekking op betaalrekeningen van consumenten. Spaarrekeningen en rekeningen aangehouden door bedrijven vallen niet onder de richtlijn. De richtlijn ging in op 19 september 2014. Dat betekent niet dat PSP’s toen meteen aan alle eisen behoorden te voldoen. De nationale lidstaten hebben twee jaar de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. In de richtlijn krijgen de lidstaten op verschillende terreinen de mogelijkheid om uitgebreidere eisen te stellen dan in de Richtlijn zijn opgenomen. De lidstaten dienen in 2016 aan de Commissie verslag uit te brengen van de stand van zaken.

Transparantie in terminologie

Naast de lidstaten moet ook EBA aan de slag. Zij hebben de opdracht om voor de 10 tot 20 meest gebruikte producten en diensten standaard terminologie definiëren. Op basis van deze lijst zorgen de lidstaten voor de nationale vertaling daarvan. Betalingsdienstaanbieders en kredietinstellingen zijn vervolgens verplicht deze termen in hun communicatie met consumenten te gebruiken. Dit moet zorgen voor duidelijkheid bij consumenten en maakt het vergelijken van diensten tussen de verschillende aanbieders makkelijker. Overigens is het aanbieders wel toegestaan om eigen termen te gebruiken, mits het verband met de standaardlijst duidelijk is.

Toegang tot bankrekening

Consumenten moeten de mogelijkheid krijgen om makkelijker een bankrekening te openen. In Nederland is het hebben van toegang tot een betaalrekening heel gewoon. In de nieuwe landen van de Europese Unie is dat niet altijd het geval. De PAD stimuleert dat iedereen die legaal in de EU verblijft, een bankrekening kan openen. Daarnaast moet ook het openen van een bankrekening buiten eigen land eenvoudiger worden. De huidige kredietinstelling, zoals de richtlijn het instituut noemt waar consumenten een betaalrekening aanhouden, moet de consumenten helpen bij het openen van die rekening.

Wisselen van bank

In Nederland kennen we de overstapservice die straks in elk land beschikbaar moet zijn. De overstapservice geldt alleen voor rekeningen in dezelfde muntsoort. De richtlijn gaat ervan uit dat consumenten alleen geïnteresseerd zijn in een mogelijke overstap als dit zonder buitensporige administratieve of financiële lasten kan. Voor de overstapservice mogen banken een tarief in rekening brengen dat in overeenstemming is met de werkelijke kosten. De wisseling van bankrekening houdt niet op bij het openen van een bankrekening. Om het grensoverschrijdend openen van rekeningen te vergemakkelijken, moet de nieuwe betaaldienstverlener het volgende bieden.

1. Overzetting van alle of sommige doorlopende opdrachten naar de nieuwe betaalrekening.
2. Acceptatie van automatische afschrijvingen vanaf de datum die de consument aangeeft.
3. Verstrekking aan de consument van informatie over de nieuwe betaalrekening.

De nieuwe betaaldienstverlener zal vervolgens de vorige betaaldienstverlener vragen opdrachten door te leiden. De richtlijn gaat zeer specifiek in op de eisen aan de overstapservice.

De betaaldienstaanbieder van de overstappende klant moet deze consument op een aantal terreinen ondersteunen. Ten eerste moet de betaaldienstaanbieder de consument kosteloos de volgende informatie verstrekken.

1. Alle bestaande doorlopende betaalopdrachten.
2. Alle door de debiteur geïnitieerde mandaten voor automatische afschrijving.
3. Alle terugkerende binnenkomende betalingen.
4. Door de crediteur geïnitieerde automatische afschrijvingen die gedurende de voorafgaande 13 maanden op de betaalrekening van de consument zijn uitgevoerd.

Ten tweede moet zij een eventueel positief saldo naar de nieuwe betaalrekening overboeken.
Tenslotte moet ze de ‘oude’ betaalrekening opheffen.

Gevolgen PAD voor PSP’s

PSP’s moeten dus aan de slag. Ten eerste moeten ze de communicatie richting consumenten aanpassen. Het gaat niet alleen om het aanpassen van overzichten naar een nieuw standaard formaat, inclusief de standaard terminologie, maar mogelijk ook om het aanpassen van producten en bijbehorende voorwaarden. Daarnaast zijn wellicht aanpassingen nodig aan websites, apps en andere klantkanalen. Daar blijft het niet bij. PSP’s moeten ook informatie uit het primaire proces halen. Voorbeelden daarvan zijn de overzichten met verleende automatische incasso’s en periodieke betalingen. Veel banken presenteren deze informatie al in de internetportals van consumenten.

Een ander element betreft het acceptatiebeleid van PSP’s. Het weigeren van nieuwe klanten is met de nieuwe richtlijn lastiger. Iedereen die legaal in de EU verblijft moet de mogelijkheid krijgen om een rekening  te openen. PSP’s moeten hun huidige acceptatiebeleid doorlichten om vast te stellen of deze aan de nieuwe regelgeving voldoet. Daarnaast moeten ze nadenken over hoe zij klanten gaan ondersteunen bij het openen van bankrekeningen in andere EU landen.

Bij de Nederlandse Overstapservice geldt het principe dat de klant zich meldt bij de ontvangende bank. De richtlijn staat tarifering toe. Het is de vraag hoe banken daar mee omgaan. Daarnaast moeten banken nadenken over hoe zij klanten gaan ondersteunen bij het openen van bankrekeningen in andere EU landen.

Kortom, de nieuwe richtlijn betekent opnieuw extra werk voor banken. Het gros is nog bezig zijn met de implementatie van SEPA eisen zoals E-mandates. Het halen van de deadlines in deze richtlijn zal dan ook een uitdaging worden.

Harro Janssen

Managing Consultant, Enigma Consulting

Pieter van Stempvoort
Pieter van Stempvoort
Senior Consultant

Naar:

Artikelen Overzicht

Praat mee!

Kennisabonnement


Onze consultants

Lees ook: