• notional pooling

Gevolgen Basel III voor Notional Pooling

2018-11-29T14:31:44+00:0014-11-2017|Payments, Risk & Compliance, Treasury|

In de komende jaren moeten banken zich klaar maken voor naleving van de nieuwe regels die Basel III stelt aan financiële instellingen. Zowel de financiële crisis als de komst van Basel III hebben een beperking van de beschikbare middelen tot gevolg voor bedrijven. Dit heeft tot resultaat dat bedrijven op zoek moeten gaan naar liquide middelen. Effectief liquiditeitsmanagement is een manier om binnen de eigen organisatie op zoek te gaan naar “verborgen” liquiditeiten. In toenemende mate kiezen ondernemingen daarom voor notional pooling omdat zij daarmee meer inzicht krijgen in hun (wereldwijde) financiële positie en om daarmee de renteopbrengsten over hun rekeningen te optimaliseren. Tegelijkertijd stelt Basel III strengere eisen aan de compensatie van balansen (credit en debet) en brengt dit notional pooling mogelijk in gevaar. De vraag is welke gevolgen de invoering van Basel III heeft voor het aanbod van notional pooling diensten door banken.

Voordelen van notional pooling

Het gebruik van notional pooling is enorm toegenomen in de afgelopen jaren. Op dit moment is het een veel gebruikte structuur om saldi te concentreren en de renteopbrengsten over bankrekeningen te maximaliseren. Bovendien levert het ondernemingen een verbeterd inzicht op van hun financiële positie en is het bedrijf daardoor in staat om het geld te beheersen en productief in te zetten.

Een andere veel gehanteerde pooling techniek is fysieke pooling (zero balancing) waarbij het geld van de deelnemende rekeningen via een fysieke overdracht wordt overgeheveld naar een overkoepelende bankrekening. Het verschil tussen beiden is dat bij notional pooling de geldbedragen slechts virtueel worden overgemaakt en bij fysieke pooling er een fysieke overdracht van geld plaatsvindt. Bij fysieke pooling ontstaan er, door de fysieke geldoverdracht, interne schuldposities. Overigens sluiten notional pooling en fysieke pooling elkaar niet uit. Beide structuren zijn te combineren in een overlay structuur.

Liquiditeitsmanagement

Basel III introduceert een aantal nieuwe financiële ratio’s die tot doel hebben om de kapitaalbasis van banken te versterken. Een van de meest ingrijpende ratio’s is de liquidity coverage ratio, welke banken verplicht om voldoende kwalitatief sterke liquide middelen (geld of bezittingen die snel op de markt te verhandelen zijn) aan te houden om een ‘crisis’ te weerstaan die de kasstromen voor een periode van dertig dagen onderdrukt. De nieuwe wetgeving verhoogt bovendien de kapitaaleisen voor banken en maakt deze eisen meer risicogewogen dan voorheen. Ook worden de eisen anticyclisch, bedoeld om de banken ertoe aan te zetten meer kapitaal op te bouwen in economisch goede tijden.

Liquiditeitsmanagement wint aan populariteit door twee gelijktijdige ontwikkelingen. Enerzijds wordt krediet een minder aantrekkelijke winstbron voor banken, waardoor zij hun focus verleggen naar activiteiten zonder kapitaalbeslag. Anderzijds moeten bedrijven hun interne liquide middelen optimaal inzetten, aangezien bankfinanciering steeds lastiger wordt. Notional pooling biedt de optie om de saldi op verschillende (internationale) rekeningen te concentreren en de rente te optimaliseren.

Onzekere toekomst voor notional pooling

Basel III staat niet zonder meer toe dat liquiditeitsratio’s worden berekend door middel van het ‘netten’ van de uitstaande balansen van rekeningen in de notional pool. Dit heeft tot gevolg dat banken hun ratio’s moeten berekenen op basis van de bruto waarde van individuele rekeningen. Om de negatieve posities in de notional pool te dekken moeten banken meer liquiditeit aanhouden. De negatieve positie wordt gezien als debetstand, welke samengaat met onaantrekkelijke Risk Weighted Asset (RWA) voor de bank. De condities voor het reduceren van deze RWA variëren per bank en zijn afhankelijk van de betrokken centrale bank. Om te voorkomen dat banken een hoger bedrag aan risicokapitaal moeten aanhouden, moeten zij in het bezit zijn van een wettelijk compensatierecht.

Echter, het proces om dit recht te verkrijgen gaat gepaard met veel tijd en hoge kosten (zowel voor de bank als de onderneming) en vereist de nodige juridische en fiscale kennis. Allereerst moet de wet in de jurisdictie van iedere deelnemer van de notional pool de compensatie toestaan in het geval van faillissement. Daarnaast moet iedere deelnemer van de notional pool stukken ondertekenen die hun in staat stellen om garant te staan voor andere deelnemers. Tot slot moet de onderneming op periodieke wijze demonstreren dat er netting heeft plaatsgevonden.

Wat betreft de toekomst van notional pooling, zijn er een aantal scenario’s te bedenken als het gaat om het continueren van deze dienst door banken:

  • Banken staan alleen entiteiten toe in de notional pool indien er sprake is van een afdwingbaar recht van compensatie;
  • Banken berekenen de hogere kosten voor het aanbieden van notional pooling door aan bedrijven;
  • Banken bieden notional pooling selectief aan op basis van de kredietwaardigheid van het bedrijf.

Indien banken overgaan tot het verhogen van de prijs voor notional pooling, is het waarschijnlijk dat bedrijven op zoek zullen gaan naar alternatieven voor hun cash management activiteiten (bijvoorbeeld fysieke pooling). Het is om die reden raadzaam contact op te nemen met uw bank met betrekking tot notional pooling, zodat u niet voor onnodige verrassingen komt te staan.

Enigma Consulting houdt de ontwikkelingen in het Basel III framework nauwlettend in de gaten en combineert haar expertise op de gebieden van Payments, Treasury en Risk om haar klanten van een gedegen advies te kunnen voorzien. Met de Treasury Scan is Enigma Consulting in staat om de impact van Basel III op uw huidige cash pools te analyseren en advies te geven over de manier waarop hier in de toekomst mee kan worden omgegaan.

Dominic Hoogendijk
Dominic Hoogendijk
Consultant

Naar:

Artikelen Overzicht

Praat mee!

Kennisabonnement


Onze consultants

Lees ook: