Het Europese speelveld van interbancaire verevening en verrekening gaat op de schop. Target2, Target2Securities en TIPS worden geconsolideerd in een nieuw platform en het berichtenverkeer gaat van SWIFT MT over op ISO20022. Enigma Consulting kan u helpen bij het analyseren en implementeren van de wijzigingen.

Pieter van Stempvoort
Pieter van Stempvoort
Senior Consultant

Sinds jaar en dag verzorgt Target2 de interbancaire verevening en verrekening van euro geldstromen tussen de banken in de Europese Unie, bijvoorbeeld als gevolg van bankoverstijgende SEPA-overboekingen en -incasso’s. Het in 2015 geïntroduceerde Target2Securities (T2S) heeft een soortgelijke functie bij de financiële afwikkeling van effectentransacties. En eind vorig jaar ging TIPS live; een nieuw systeem van de centrale banken dat de verevening en verrekening verzorgt van Europese instant SEPA-betalingen.

Besloten is om de drie systemen in één platform te consolideren, gericht op rationalisatie van de systemen en centralisatie van het liquiditeitsbeheer.

Rationaliseren van Target2 en T2S

Beide systemen worden functioneel en technisch in één nieuw Real Time Gross Settlement (RTGS) platform geïntegreerd. De karakteristieken van de verevening en verrekening, zoals de timing van de interbancaire betalingen, zijn voor beide systemen namelijk gelijk. TIPS blijft wel een apart systeem vanwege de specifieke eigenschappen van instant payments qua snelheid van betalen en 24*7*365 beschikbaarheid.

Centraliseren van het liquiditeitsbeheer

Op dit moment houden banken voor alle drie systemen aparte geldposities aan bij hun centrale bank, ieder met een aparte minimum reserve aan liquiditeiten en eigen tooling voor liquiditeitsbeheer. Met de consolidatie wordt een gecentraliseerde tool voor liquiditeitsbeheer geïntro­duceerd, waarmee banken de verschillende geldposities bij hun centrale bank veel efficiënter kunnen beheren en monitoren. Alle ten behoeve van de verschillende vereveningen aangehouden posities tellen mee in de liquiditeitsreserve van een bank. Zo blijft er minder geld vastzitten in de posities die een bank moet aanhouden bij zijn centrale bank.

Migratie van SWIFT MT naar ISO20022

Van oudsher is het interbancaire betalingsverkeer gebaseerd op de MT-standaard van SWIFT. Deze standaard begint steeds meer te knellen voor wat betreft de volledigheid en structuur van de uit te wisselen gegevens, aangewakkerd door wettelijke eisen ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering.

Op het vlak van verevening en verrekening maken T2S en TIPS al gebruik van ISO20022, maar het oudere Target2 is nog gebaseerd op de MT-standaard. Hetzelfde geldt voor de EURO1 en STEP1 systemen van EBA Clearing.

Het nieuwe geconsolideerde RTGS-platform brengt hierin verandering: dit systeem wordt geheel gebaseerd op ISO20022. Het gaat hier met name om de betalingsverkeerberichten (MT1- en MT2-serie) en rapportageberichten (MT9-serie). EURO1 en STEP1 van EBA Clearing gaan tegelijkertijd op deze standaard over. Die overgang gebeurt in een big bang in november 2021, zonder een duale overgangs­periode.

Met de introductie van ISO20022 in 2004 is het financiële berichtenverkeer tussen banken onderling en tussen bedrijven en banken in rap tempo aan het veranderen. De uitwisseling van berichten voor betalingen binnen SEPA, inclusief de recent geïntroduceerde instant payment, is geheel op deze standaard gebaseerd. Ook wereldwijd baseren veel landen hun binnenlands retail en hoogwaardig betalingsverkeer op ISO20022-berichten. Voordelen van ISO20022 zijn dan ook dat betalingen efficiënter en tegen lagere kosten kunnen worden verwerkt, waarvan ook de klanten van de banken kunnen profiteren. Die kunnen daarnaast ook voordelen gaan ervaren door de meer gestructureerde weergave van gegevens in betaalopdrachten en rapportages.

Banken zijn aan zet

De migratie van MT naar ISO20022 als gevolg van de implementatie van het nieuwe RTGS-platform en de overstap van EURO1 en STEP1 per november 2021 leidt tot verplichte wijzigingen bij de banken die aan deze systemen deelnemen. Deze worden nauwlettend gemonitord door hun centrale bank op de aanpak en voortgang van hun implementatie. Niet halen van de planning is geen optie: een bank is dan niet meer in staat om als zogeheten direct participant aan deze systemen deel te nemen en betalingsverkeer in euro af te wikkelen.

De verbeteringen op het gebied van liquiditeitsbeheer die met het nieuwe RTGS-platform mogelijk worden gemaakt liggen weliswaar niet op het kritieke pad. Efficiëntere, geautomatiseerde processen voor liquiditeitsbeheer en efficiënter gebruik van liquiditeitsreserves kunnen de kosten van de migratie naar ISO20022 deels compenseren. Het kan daarmee aantrekkelijk zijn om beide verandergebieden in samenhang aan te pakken.

Veel systemen die door de hiervoor genoemde wijzigingen moeten worden aangepast, worden ook geraakt door de overstap van correspondent banking op ISO20022. SWIFT heeft namelijk vorig jaar een publieke consultatie van haar leden gelanceerd om het internationale betalingsverkeer via het SWIFT-netwerk ook te migreren naar de ISO20022-standaard, de zogenaamde MX-berichten. Het voorstel is om deze migratie binnen 5 á 6 jaar in een aantal fasen af te ronden. Het ligt voor de hand om deze wijzigingen meteen mee te nemen, zonder deze nu direct als kritisch te beschouwen. Het is sowieso van belang om de plannen van SWIFT op dit vlak nauwlettend te volgen en de strategie rondom alle aanpassingen voor de migratie als een samen­hangend geheel te benaderen.

De betalingsverkeerexperts van Enigma Consulting hebben ruime ervaring op het gebied van interbancair betalingsverkeer via bijvoorbeeld de systemen van de Europese centrale banken en EBA Clearing. Ook hebben zij veel kennis en ervaring met de onderliggende systeemarchitecturen bij grootbanken, kleinbanken en clearinginstellingen. Zij kunnen u als geen ander helpen bij het op gestructureerde wijze analyseren van de impact en implementatie van de wijzigingen. Neem contact op met één van onze betalingsverkeerexperts.

Andere Payments Diensten

Payments algemeen
Bankmigratie
PSD2-scan
Visie & Roadmap
Instant Payments scan
Blockchain
Trends in het betaaldomein

Onze Interbancaire Betalingsverkeer Experts

Pieter van Stempvoort

Senior Consultant
Pim Stam

Consultant
Richard Vianen

Senior Consultant