De primaire reden voor de nieuwe Payment Service Directive (PSD2) is het stimuleren van innovatie. Meer openheid zorgt voor meer concurrentie met als gevolg een efficiënter Europees betaallandschap én meer keuze voor klanten. PSD2 stimuleert een innovatiewedloop tussen banken en fintechs.

Met de in december 2015 gepubliceerde herziening van de Payment Service Directive ontstaan nieuwe diensten en mogelijkheden in het betalingsverkeer. In dit eerste deel van een artikel over PSD2 leggen we kort uit wat PSD2 is, welke spelers betrokken zijn en wat de belangrijkste wijzigingen zijn. In het tweede artikel staan we stil bij een aantal kansen en mogelijkheden die PSD2 aan bedrijven kan bieden.

PSD2, wat is het?

De PSD zorgt voor de regulering van betalingsdiensten in de Europese Economische Ruimte (EER). Dit is een Europese richtlijn (2007) die als doel heeft om de concurrentie in het betaallandschap te verbeteren en de drempels voor nieuwe toetreders in de betaalsector, zijnde niet-banken, weg te nemen. PSD2 gaat nog een stap verder en moet voor 13 januari 2018 worden geïmplementeerd in de lokale wetgeving van de EER landen.

De nieuwe regelgeving geeft derde partijen onder bepaalde voorwaarden toegang tot de bankrekeningen die de banken beheren, het zogenaamde Access to the Account (XS2A). Deze beveiligde toegang staat nu voor de eerste helft van 2019 gepland. Vele banken zien de PSD2 als bedreiging, maar er zijn ook banken die kansen zien in PSD2.

De spelers van PSD2

Binnen de PSD2 spelen primair vijf spelers een rol; drie bestaande en twee nieuwe spelers:

  1. Traditionele betaaldienstverleners, ook wel Account Servicing Payment Service Providers (ASPSP) genoemd. Dit zijn de banken. Klanten houden hier rekeningen aan en initiëren betalingen via een ASPSP. Deze partijen worden onder de PSD2 verplicht om Third Party Payment Providers (TPP’s) met een vergunning, na toestemming van de rekeninghouder, toegang tot de online toegankelijke rekeningen te geven. Dat doen de banken door Open Application Programming Interfaces (API’s) beschikbaar te stellen, waarmee TPP’s toegang kunnen krijgen tot de bancaire systemen. Via deze API’s delen banken en de TPP’s data op een veilige en betrouwbare manier.
  2. De Payment Service Users (PSU). Dit zijn klanten die een bankrekening aanhouden. Dat kan zowel een bedrijf als een consument zijn, maar ook de overheid.
  3. De Payment Service Providers (PSP). Dit zijn banken en andere service providers van elektronische betaaldiensten aan klanten. De verwachting is dat het aantal PSP’s de komende jaren verder groeit.

Naast deze drie bestaande spelers komen er twee spelers bij:

  1. De rekeninginformatiedienstverlener, ook wel een Account Information Service Provider (AISP) genoemd. Dat is een TPP die geregistreerd is en voldoet aan de eisen van de PSD2 en die met toestemming van de betaaldienstgebruiker rekening informatie bij de bank ophaalt en beschikbaar stelt.
  2. Betaalinitiatiedienstverlener, of wel de Payment Initiation Service Provider (PISP). Dat is een TTP die met toestemming van een betaaldienstgebruiker betalingen namens hen (on-behalf-of) mag initiëren. PISP’s hebben een vergunning van de nationale toezichthouder nodig om betalingen namens rekeninghouders te initiëren.

De belangrijkste wijzigingen

PSD2 stimuleert concurrentie en innovatie in de betaalmarkt, omdat ook niet-banken meer mogelijkheden krijgen. Daarnaast zorgt de herziene richtlijn betaaldiensten ervoor dat consumenten en bedrijven beter beschermd zijn, door ook de nieuwe toetreders op de betaalmarkt te reguleren en de scope van de PSD op bepaalde punten te vergroten. De belangrijkste wijzigingen zijn:

  • De reikwijdte van de Payment Service Directive is met de PSD2 vergroot. De PSD1 was gericht op alle elektronische betaaltransacties en valuta binnen de EU. PSD2 omvat ook alle elektronische betaaltransacties met één van de twee payment service providers in de EU. En de regelgeving geldt nu ook voor vreemde valuta. Dus ook voor deze valutabetalingen is bijvoorbeeld valutering niet meer toegestaan. Er is ook nog veel onduidelijkheid over de exacte reikwijdte van de PSD2. Welke rekeningtypes betreft het. Vallen bijvoorbeeld spaarrekeningen of credit cardrekeningen wel of niet onder de regulering?
  • Access to the account: PSD2 regelt onder andere toegang tot rekeninginformatie voor AISP’s. De regelgeving spreekt zich niet uit over welke informatie moet worden gedeeld en of historische gegevens hier ook onder vallen. Duidelijkheid hierover bepaalt de mogelijkheden van de toekomstige dienstverlening. Daarnaast regelt de PSD2 de mogelijkheden voor PISP’s om betalingen te initiëren op verzoek van de rekeninghouder.
  • De PSD2 besteedt uitgebreid aandacht aan security. De EPC heeft aangedrongen op een sterke klant authenticatie en EBA werkt nu aan een technische uitwerking.
  • Tenslotte draagt de PSD2 ook bouwstenen aan voor meer transparantie voor consumenten. Betaaldienstverleners moeten klanten beter informeren over de kosten van betaaldiensten en over hun rechten als klant.

Disintermediatie

De laatste jaren is het betaaldomein niet meer exclusief het speelveld voor banken gebleken en is de tendens dat verschillende marktpartijen minder gebruik maken van de door de banken geboden financiële intermediatie.

Steeds meer financiële instellingen bieden diensten aan op het terrein van betalingsverkeer en het leveren van rekeninginformatie. Niet alleen buiten Nederland (bijvoorbeeld PayPal, Mint en Square) maar ook in Nederland (bijvoorbeeld Adyen en AFAS). Deze partijen gaan de concurrentie met de banken aan, om de relatie met klanten op te bouwen. Banken mogen deze partijen niet tariferen voor de eerdergenoemde XS2A diensten, er is zelfs geen contract met de bank voor nodig. Natuurlijk kunnen banken ook zelf deze diensten aanbieden. Wie gaat deze innovatiewedloop om de klant winnen?

PSD2 innovatie graphic

In tegenstelling tot SEPA kent de PSD2 voor bedrijven geen verplichtingen. Dat betekent dat bedrijven zich kunnen gaan richten op de kansen, in plaats van op de compliance kant van betalingsverkeer. In de artikelen die de afgelopen maanden over PSD2 zijn verschenen gaat het vaak over de hierboven beschreven “Access to the account”, of wel toegang tot de betaalrekening. Daar liggen de meeste kansen.

Geert Blom
Geert Blom
Senior Consultant

Naar:

Artikelen Overzicht

Praat mee!

Kennisabonnement


Onze consultants

Lees ook: