De bitcoin-rage is inmiddels wat naar de achtergrond verdwenen. Het nieuwe buzzword is blockchain. Over blockchain worden de wildste verhalen verteld. Luchtkastelen worden opgebouwd, gouden bergen worden beloofd, maar concrete voorbeelden zijn vooralsnog schaars. Om een gefundeerd beeld te verkrijgen van de echte potentie van blockchain-technologie is het daarom hoog tijd om de zin van de onzin te scheiden en nader stil te staan bij de grondbeginselen waar de hype op is gebouwd.

1. Wat is een blockchain en waarom is daar zoveel over te doen?

Een blockchain is een elektronische wijze van boekhouden waarbij in het digitale grootboek alle transacties staan die ooit zijn uitgevoerd. Nieuwe transacties worden verzameld in een zogenaamd ‘blok’ dat om de zoveel tijd (meestal variërend van enkele seconden tot enkele minuten) wordt toegevoegd aan een bestaande keten van blokken, de blockchain. Op deze manier wordt het grootboek steeds groter. De blockchain is decentraal van aard: iedere deelnemer in het netwerk heeft toegang tot een kopie van het gehele grootboek. De blockchain bevat alle informatie over de binnen het netwerk bestaande rekeningen en hun tegoeden. Blockchains kunnen vrij toegankelijk zijn, zoals de bitcoin-blockchain, of juist privé van aard. De geboekte transacties worden vaak verrekend via een blockchain-eigen digitale munteenheid.

2. Is blockchain-technologie in alle situaties toepasbaar?

Blockchain-technologie is geen panacee of universele oplossing die in alle instanties uitkomst biedt. In het enthousiasme rondom blockchain komt het nogal eens voor dat ambitieuze ontwikkelaars door middel van blockchain-technologie problemen proberen op te lossen die er niet zijn.

Blockchain-technologie biedt de beste toepassingskansen bij diensten en producten waar de volgende drie omstandigheden zich voordoen:

  1. Er is een gebrek aan vertrouwen in elkaar aanwezig tussen de verschillende databasegebruikers;
  2. Een gedeelde database of boekhouding is van toegevoegde waarde;
  3. De database of boekhouding moet door meerdere personen aanpasbaar en/of raadpleegbaar zijn, en de transacties mogen niet meer worden aangepast nadat ze zijn afgerond.

Een voorbeeld is het realtime overmaken van gelden tussen gebruikers binnen een blockchain-netwerk, waarbij men elkaar niet kent en geen gebruik wil maken van een tussenpartij.

  • De gebruikers binnen het netwerk kennen elkaar vaak niet en weten van elkaar niet of ze te vertrouwen zijn (ad. a.);
  • Dientengevolge willen de gebruikers het beheer van de boekhouding van de transacties niet toevertrouwen aan een specifieke gebruiker: immers, wie zegt dat deze gebruiker de transactie niet zo zal boeken dat andere gebruikers wordt benadeeld? Een gedeelde, transparante transactiedatabase is daarom wenselijk (ad. b.);
  • Door de boekhouding voor alle gebruikers raadpleegbaar te maken zijn afgeronde transacties niet meer falsificeerbaar: alle gebruikers hebben immers een eigen versie van de transactiehistorie en alle transacties zijn digitaal zijn ondertekend. De boekhouding kan door alle gebruikers worden aangepast door er nieuwe transacties aan toe te voegen. De andere gebruikers worden hier dan ook weer direct van op de hoogte gesteld (ad. c.).

3. Wat is de actuele status van blockchain technologie?

Momenteel centreert de aandacht zich op het ontwikkelen van veelbelovende toepassingen op de meest geschikte blockchain platforms. Bekende voorbeelden van deze platforms zijn onder andere Ripple, Stellar, OpenChain, HyperLedger, Multichain, Linq en Ethereum.

Een van de meest in het oog springende ontwikkelingen behelst de creatie van zogenaamde ‘smart contracts’, oftewel intelligente contracten. Een smart contract is een softwareprogramma dat een traditioneel contract nabootst en waarin bijvoorbeeld verplichtingen, vergoedingen en boeteclausules staan vermeld die in verschillende omstandigheden op de betrokken partijen van toepassing zijn. Ook kan met een smart contract de handhaving of de uitvoering van een overeenkomst worden gecontroleerd of bevestigd. Omdat de software ook input kan verwerken biedt deze contractvorm in potentie veel meer mogelijkheden en toepassingsvormen dan een traditioneel contract.

4. Wat zijn de belangrijkste use cases van blockchain?

Waar in 2015 veel gepraat werd over blockchain, wordt 2016 naar verwachting het jaar waarin veel bedrijven strategische budgetten vrijmaken voor blockchain-onderzoek en waarin proof-of-concept projecten worden opgestart; de massale marktovergang zal zeker nog enige jaren duren. Waar moeten we dan aan denken:

De meest voor de hand liggende toepassing van blockchain-technologie ligt binnen het internationale betalingsverkeer. Blockchain-technologie biedt namelijk de mogelijkheid tot het realtime versturen van geld over de gehele wereld tegen aantrekkelijke kosten en voorwaarden. Hier kennen we de originele bitcoin-toepassing ook van. Daarnaast liggen kansen in escrow en bewaardiensten, bijvoorbeeld binnen trade finance. Geen wonder dus dat banken wereldwijd momenteel de mogelijkheden van blockchain intensief onderzoeken.

Non-financiële use cases zijn er ook, bijvoorbeeld:

  • Preventie van vervalsing van eigendoms- en identiteitsbewijzen;
  • Elektronisch stemmen en identificatie van de kiezer;
  • Decentralisatie van gevoelige informatie, waaronder dossiers van patiënten en de gezondheidszorg;
  • Digitalisering van contracten en contractbeheer.

5. Hoe ziet de toekomst van blockchain eruit?

In het blockchain-landschap spelen verschillende groepen, ieder op hun manier, een rol van belang. De platform-ontwikkelaars, de toepassing-ontwikkelaars, de early adopters in vooralsnog vooral het financiële domein, de visionairs die nieuwe toepassingen bedenken: allemaal leveren ze hun bijdrage aan de vorming en doorontwikkeling van het geloof dat blockchain geen mythe van voorbijgaande aard is, maar een revolutionaire uitvinding die de potentie heeft om tot nu toe ongekende mogelijkheden te ontginnen en te realiseren.

De blockchain-technologie staat nog in de kinderschoenen, maar de ontwikkelingen in dit domein gaan snel. Wanneer blockchain ook voor uw organisatie van toegevoegde waarde wordt? Ook al is het antwoord op deze vraag natuurlijk voor ieder bedrijf anders, het is zeker aan te raden om de ontwikkelingen op gebied van blockchain de komende periode goed in de gaten te houden. In 2016 wordt concreter waar en hoe Blockchain zijn plek in ons ecosysteem krijgt/inneemt. Wij sparren graag met u om verder na te denken over alle denkbare scenario’s, toepassingen, strategische mogelijkheden, kansen en bedreigingen die voor u en binnen uw branche relevant kunnen zijn.

Geert Blom
Geert Blom
Senior Consultant

Naar:

Artikelen Overzicht

Praat mee!

Kennisabonnement


Onze consultants

Lees ook: